Ferdi Tayfur - Sendemi Leyla LP

22 Ara 2022, 16:12

83.05.02-SL-ODB-LP1.1.jpg

1983 yılına girildiği ilk aylarda Ferdi Tayfur ODEBS (Ortadoğu’nun En Büyük Sesleri) plaktan şirketinden yeni bir albümü piyasaya sürmek için hazırlamıştır. Prodüktörlüğünü kendisinin yaptığı Sende Mi Leyla Albümü, bir önceki albüm Ben de Özledim rüzgârını arkasına almıştı. Albüm yönetimini beraber birçok başarıya ulaştıkları, dönemin en iyi keman virtüözü ve albüm yönetmenlerinden Mustafa Sayan’a emanet edilmişti.

LP’nin açılış eseri her zamanki gibi Ferdi Tayfur bestesiyle başlar. Sen de mi Leyla eseri yaylıların cümbüşü ile ve bağlama ile verilen enfes bir cevapla başlar. Yaylılarla bağlamanın karşılıklı atışmalarına bazen üflemeliler de katılır.

“Yüzüme bakacak yüzün kalmamış/ Doğru bir kelime sözün kalmamış / Yüzüme bakacak yüzün kalmamış / Doğru bir kelime sözün kalmamış / Aklını fikrini yalan bürümüş / Sen de mi Leyla, sen de mi Leyla? / Güzel gözlerini hırs mı bürümüş? / Sen de mi Leyla, sen de mi Leyla?”

Bu giriş albümün seyrinin nasıl olacağını da belirler. Mustafa Sayan albüm yönetimlerinde olduğu gibi yine yaylıların ağı iz bırakacağı kendini göstermeye başlar.

Albümün ikinci eseri kompozisyona uygunluğun bu çalışmada da kendini göstereceğini dinleyiciye hissettirir. Sözleri Ali Tekintüre imzası taşıyan ve bestesini Mustafa Sayan’ın yaptığı “Can Bırakmadın” eseri yaylıların ustaca yönetimine orkestranın ahenkli uyumu ile dinleyicinin ruhunda derin izler bırakmaya namzettir.

Ali Tekintüre döneme damga vuran, birçok dev sanatçıya eser veren en değerli söz yazarlarından biridir. Mustafa Sayan besteciliğiyle birleşip Ferdi Tayfur yorumuyla bütünleşen eserlerin dillere pelesenk olmaktan başka yolu kalmamıştır.

“Seni senden bile fazla sevmiştim / Ne yazık aşkımı anlayamadın / Gençliğimi çaldın sen şu ömrümün / Uğrunda ölecek can bırakmadın.”

“Bir rüzgâr misali savurup durdun / Bütün ümidimi yerlere vurdun / Bana tutacağım dal bırakmadın.”

İlk iki eseri dinleyip gardını ona göre alan dinleyiciye üçüncü eser adeta aşı nispetindedir. Yine yaylılar kendini ön plana çıkartır, Mustafa Sayan besteciliğini kendini göstermeye devam eder. Söz yazarlığında sıra Sevim Hikmet’e gelmiştir. “Seni Dilendim” eseri albüm kompozisyonuna göre genç aşığın terkedilmiş olsa bile umudunun devam ettiğini göstermektedir. Sevdiği yalancı da olsa, gençliğini çalsa da aşk böyledir. Saplantıya dönüştürür kendisini.

“Gözümde hasretin dinmez yağmuru / Kadere el açıp seni dilendim / Bitirdin bendeki bütün gururu / Yüz kızartıp senden seni dilendim.”

Söz yazarlığında sırayı Ahmet Selçuk İlkan almış Mustafa Sayan yine besteciliğini konuşturur. “Bir Adım Atıp da” eseri LP’nin A kısmının sondan bir önceki eseridir. Bir önceki eserdeki ruh hali bu eserde devamlılık gösterir. Müzik altyapısı ilk üç eserle uyum içindedir.

“Sana yoktur asla sitemim kinim / Tanrı şahidimdir askım yeminim / İntizar et bana canim sevgilim / Uğrunda bu cani vermezsem eğer.”

İlk dört eserdeki müzikal, şiirsel ve ruhsal uyum A kısmı biterken acaba eksen mi değiştirmektedir? Son eser yıllar önceye atıf yaparak folklorik eser hüviyetine bürünür. Halk müziği motifleri ile işlenir, uzun havaya doğru evrilir. Dinleyicilerden buna dikkat edenler albüm kapağını aralayıp Abdullah Yüce bestesi olduğunu görürlerse halk müziği dinlediklerine o zaman ikna olurlar. Ferdi Tayfur daha önce de Abdullah Yüce’den eserler okumuş, halk müziğini kendi meşrebince yorumlamıştır. Eserin sözleri Mustafa Emekli’ye aittir.

Albümün A kısmı biterken bu eser de nereden çıkmıştır? Neden böyle bir eser seçilip okunmuş albüme eklenmiştir?

“Kalbim yaralı benim / Bahtım karalı benim / Nasıl oldu bilmedim / Görmez oldu gözlerim / Söyle bana doktor…”

Dinleyici kendince bir yorum üretebilir. Bir dinleyici olarak iki farklı yorum ürettim. İlki kompozisyona uygun olarak aşığın sevdasından akıl hastası olduğu ve doktoruna dert yandığı şeklindeyken ikincisi ise aşığın kendisini tedavi edecek kişi olarak sevgilisini seçerek ona doktor diye hitap etmesidir. Albüm tasarlanırken ne düşünüldü bilmem lakin benim aklıma bunlar geldi. Halk müziği seçimi de sanatsal zekâ ürünü olsa gerektir. Duyguyu farklı açıdan dinleyiciye aktarırken müzik altyapısı da popüler müzikten halk müziğine dönüştürülüyor. Estetik ve tematik albüm çalışması son sürat giderken B bölümü farklı bir bakış açısıyla dinleyiciye ulaşıyor.

Ferdi Tayfur ile kendi söz ve bestesiyle bölümün açılışını yapıyor ve ekseni belirliyor. “Yıldızlar da Kayar” ilk bölümün devamı olarak yorumlanabileceği gibi yeni bir başlangıç olarak da düşünülebilir.

“Yıldızlar da kayar durmaz yerinde / Solar güzelliğin kalmaz yüzünde / Sensiz can verirken son nefesimde / Bir yudum su vermeye gelemez misin?”

B kısmının ikinci eseri tıpkı A kısmının son eseri gibi halk müziği motiflerini ruhunda barındıran bir eserken kompozisyon olarak bakıldığında aşka direk atıf yapmaz. Âşık Veysel şiirini Mustafa Sayan bestelemiş albüme eklemiştir. Peki, neden buraya? B kısmının ikinci eseri olarak bu eser neden seçilmiştir?

“Bu dünyayı kuran mimar / Ne hoş sağlam temel atmış / İnsanlığa ibret için / Kısım kısım kul yaratmış.”

Buradan tam bir kinayeli anlam yakalamayan ikinci dizede bir nebze aradığını hissedebilir.

“Kimi yaya kimi atlı / Kimi uçar cifte kanatlı /Dünya şirin baldan tatlı / Eyvah balı tuza katmış.”

Kısım kısım kul yaratmış ile Eyvah balı tuza katmış bir nebze de olsa aşığın sevdiğine sataşması olarak sayılabilir.

Her ne olursa olsun albüm planlamasında ölçüye ve estetik ahenge riayet eden Mustafa Sayan buraya bu eseri laf olsun diye eklememiştir. Bunu bir sonraki eseri dinleyen hayran daha iyi anlar / kavrar.

Ali Tekintüre bir kez daha sahne alarak bu sefer orkestrada yer alan Mehmet Şenyaylar’a sözlerini verip bestelettiği “Yolun Sonu” eserini Ferdi Tayfur’a emanet eder.

“Saclarım ağarmış gözlerim fersiz / İçimi korku sarmış habersiz / Bir yanım uçurum bir yanım deniz / Galiba ben yolun sonuna geldim.”

Dinleyicinin imdadına yetişen bu eser B kısmının rotasında herhangi bir sapma olmadığını da ispatlar niteliktedir.

Yıldızlar da Kayar / Mimar / Yolun Sonu birbiri ile uyum gösterir.

Söyle Bana Doktor ile başlayan halk müziği motifli ekol acaba albüm sonuna kadar devam edecek midir? Dinleyici merak içinde dinleme diğer eseri bekler.

O da ne? Ferdi Tayfur yine sahne alır Söyle Bana Doktor öncesine keskin bir geçiş yapar. Makas değişimi çok sert ve hızlıdır.

“Her sözün zehirden bir damla sanki / Yürekten sevene böyle olmaz ki / Bir gün olur bana dönersin belki / Dönünce yüzüme nasıl bakarsın / Bırak bu sevgimiz tertemiz kalsın / Sen benim gönlümde kanayan yarasın / Bir gün gelir belki beni ararsın / Gelip de yüzüme nasıl bakarsın.”

Dinleyici bu keskin dönüşlerin neden kaynaklandığını veya aşığın gerçek ruh halini, iç sesinin ne söylediğini genelde son eserde gizlendiğini bilir. Sabırla son eseri de dinler. Sözlerini Aşık Salih Korkmaz’ın yaptığı Mustafa Sayan’ın bestelediği “Seni Düşünüyorum” tüm sorulara cevap verir.

“Askın beni mecnun ettiği zaman / Bütün umutlarım yittiği zaman / Kadehim boşalıp bittiği zaman / Bir beni bir seni düşünüyorum.”

“Gönlümün acıyı tattığı yerde / Bana su feleğin çarptığı yerde/ Aksam güneşinin battığı yerde / Bir beni bir seni düşünüyorum.”

Albüm için hazırlanan lakin estetik dengeye uygun görülmediğinden başka albümlerde değerlendiren yedek eserler ve albüm genel bilgilerinden de teknik olarak bahsedelim.

Yedek Eserler:

Bu Gece Düğün Var — söz ve müzik: Ferdi Tayfur

Utanıyorum — söz: Hülya Kaya / müzik: Mustafa Sayan

İhtiyar Dost — söz: Fethi Demir / müzik: Mustafa Sayan

Türküola Almanya baskı LP’de “Nasıl Bakarsın” ve “Söyle Bana Doktor” adlı eserler yer almadı. Bu iki eser ile beraber yedek olarak yazılan eserler, aynı yıl Türküola’dan yayınlanan “Bu Gece Düğün Var” adlı kasette yer aldı.

Yedek eserlerden “Bu Gece Düğün Var” ve “Utanıyorum” eserleri, Türkiye’de 1985 yılında Ferdifon’dan yayınlanan “Ferdifon’dan Seçmeler 1” adlı kasette yer aldı. Ayrıca “Utanıyorum” eseri bu kasette, Almanya versiyonuna göre farklı okunmuştur. “İhtiyar Dost” eseri ise Türkiye’de Tutku Müzik ve yan şirketi UMH’den yayınlanan toplama kasetlerde yer aldı.

Türküola Almanya baskı LP’de yer alan “Sen de mi Leyla” ve “Yıldızlar da Kayar” adlı eserler, Türkiye versiyonundan farklı olarak yayınlandı.

Ek bilgi olarak 1982 yapımı “Sen de mi Leyla” filminde okunan “Sen de mi Leyla” eseri, hem Odebs hem de Türküola’da yer alan okumalardan daha farklı çalınıp, okunmuş olup, sadece bu filmde yayınlanmıştır.(alıntı)

jack.odin · 26 Ara 2022, 09:23

Bu incelemeleri daha önce okumuştum. Size mi ait yoksa alıntı mı?

Ferdi Tayfur - Sendemi Leyla LP

Giriş Kayıt